جوشکاری زیر آب به دلیل ریسک و معمولا دستمزد بالا ، روز به روز بیشتر مورد توجه جوانان جویای آموزش مهارت های فنی قرار می گیرد اما
بیشترشان از خطرات این شغل اطلاع خاصی ندارند.
در این مقاله به صورت خلاصه به خطرات این کار و قوانین ایمنی طبق استاندارد آلمان(اروپا) می پردازیم:
🔥 ۱. خطرات جوشکاری زیر آب
جوشکاری زیر آب یکی از خطرناکترین شغلهای صنعتی محسوب میشود، زیرا تلفیقی است از کار با برق، گاز، حرارت بالا و فشار آب. مهمترین خطرات عبارتاند از:
🧨 الف) خطرات فنی و فیزیکی:
| خطر | توضیح |
|---|---|
| ⚡ برقگرفتگی | استفاده از جریان برق در محیط آبی، حتی با ولتاژ پایین، خطر بالایی دارد. به همین دلیل دستگاههای مخصوص جوشکاری زیر آب با عایقهای خاص استفاده میشود. |
| 💥 انفجار گازی | تولید گازهای منفجره مثل هیدروژن و اکسیژن از الکترولیز آب در اطراف قوس جوش میتواند خطر انفجار ایجاد کند. |
| 🔥 سوختگی و بریدگی | شعله یا قوس الکتریکی در آب همچنان حرارت زیادی دارد. خطر سوختگی و بریدگی از تجهیزات یا فلز داغ وجود دارد. |
| 💀 قوس قوی الکتریکی (Arc Flash) | باعث آسیب چشم، پوست و بافتهای مجاور میشود، حتی زیر آب. |
| 🔧 ریزش یا سقوط اشیا | محیطهای صنعتی زیر آب اغلب همراه با قطعات سنگین یا سازههای ناپایدار است. |
🌊 ب) خطرات فیزیولوژیکی و محیطی:
| خطر | توضیح |
|---|---|
| 🧠 نیتروژن نارکوزیس | در عمق زیاد، نیتروژن در بدن مانند ماده مخدر عمل میکند و باعث گیجی، توهم یا از دست دادن هوشیاری میشود. |
| ⚠️ باروتراما (Barotrauma) | آسیب به ریه، گوش و سینوسها به علت تغییرات فشار ناگهانی. |
| 😤 کمبود اکسیژن (Hypoxia) | اختلال در تامین اکسیژن یا مشکلات فنی در سیستم تنفسی باعث خفگی میشود. |
| 🧊 هیپوترمی (Hypothermia) | دمای پایین آب میتواند باعث کاهش دمای بدن و نارسایی اندامها شود. |
| 🧩 استرس روانی و خستگی | فشار روحی زیاد، کار در شرایط تاریک، محدود، و خطرناک باعث استرس شدید و کاهش تمرکز میشود. |
⚖️ ۲. قوانین شغلی جوشکاری زیر آب در آلمان
در آلمان، قوانین مربوط به جوشکاری زیر آب در دو حوزه دستهبندی میشوند:
🛡️ الف) قوانین ایمنی شغلی:
-
DGUV Regel 101-023 – مقررات ایمنی برای غواصی صنعتی و جوشکاری زیر آب.
-
ArbSchG (قانون حفاظت از کارگر) – کارفرما موظف است محیط ایمن، آموزش و تجهیزات مناسب را تأمین کند.
-
BetrSichV – مقررات ایمنی استفاده از تجهیزات کاری.
-
DIN EN ISO 15618-1 / 15618-2 – صلاحیت جوشکاران زیر آب (خشک و مرطوب).
-
PPE-Richtlinie (EU-Richtlinie 2016/425) – استفاده اجباری از تجهیزات حفاظت فردی (لباس غواصی، ماسک، کلاه، دستکش، کمربند نجات و…).
📋 ب) الزامات قانونی برای اشتغال به کار:
| الزام | توضیح |
|---|---|
| 🎓 آموزش تخصصی و گواهی غواصی صنعتی | باید در مؤسسات معتبر مانند DNV، IDSA یا ADAS آموزش دید. |
| 🧪 معاینات پزشکی (G31) | بررسی سلامت جسمی و روانی طبق استاندارد پزشکی غواصی. |
| 🧾 ثبت گزارش کار و حوادث | کارفرما باید سوابق کامل عملیات، تجهیزات، و رخدادهای ایمنی را ثبت کند. |
| 📉 بیمه اجباری از طریق DGUV | تمام جوشکاران زیر آب باید بیمه مسئولیت شغلی و حوادث باشند. |
🧷 نکات کلیدی ایمنی:
-
همیشه حداقل ۳ نفر باید در تیم عملیات باشند: غواص، دستیار سطح، و اپراتور.
-
وجود برنامه اضطراری برای قطع برق، کمکهای اولیه، و نجات الزامی است.
-
بازبینی تجهیزات پیش از هر شیفت کاری.
-
استفاده از تجهیزات ولتاژ پایین (معمولاً 300 ولت DC یا کمتر).
-
ممنوعیت کار در شرایط جوی نامساعد یا دید محدود، مگر با تایید رسمی.
-
⏳ مدت زمان اشتغال جوشکاران زیر آب
✅ میانگین عمومی:
-
🔧 5 تا 10 سال برای بیشتر افراد فعال در این حوزه، بهعنوان میانگین واقعی.
-
👴 جوشکاران باتجربهتر گاهی تا 15 سال هم فعال هستند، اما با کاهش دفعات یا تغییر نقش (مثلاً به ناظر فنی یا مربی).
⚠️ عوامل محدودکننده مدت اشتغال:
| عامل | توضیح |
|---|---|
| 🧠 خطرات پزشکی تجمعی | قرارگیری مداوم در فشار بالا، نیتروژن نارکوزیس، هیپوترمی، و باروتراما میتواند به آسیبهای بلندمدت جسمی و روانی منجر شود. |
| 🧪 معاینات پزشکی اجباری سالانه | در آلمان و اتحادیه اروپا، جوشکار زیر آب باید هر سال آزمایشات فیزیولوژیکی ویژه غواصان صنعتی را بگذراند (مثل معاینه G31). در صورت عدم تأیید، مجوز کار لغو میشود. |
| 👨👦 مسئولیتهای خانوادگی و زندگی شخصی | فشار روانی و ریسک بالا باعث میشود بسیاری از افراد پس از چند سال به کارهای کمخطرتر روی بیاورند. |
| 📚 تغییر شغلی به نقشهای نظارتی | بسیاری پس از حدود ۵–۸ سال به عنوان ناظر ایمنی، مربی، یا برنامهریز عملیات غواصی کار میکنند. |
📌 قوانین مشخص در آلمان:
در آلمان، قانون مستقیمی برای “حداکثر مدت زمان اشتغال جوشکار زیر آب” وجود ندارد، اما:
-
باید هر سال گواهی پزشکی معتبر ارائه کند.
-
اگر بیش از یک سال قطع فعالیت داشته باشد، معمولاً نیاز به آموزش مجدد یا ارزیابی دوباره دارد.
-
افراد بالای 50 سال در این حوزه بسیار نادر هستند و نیاز به ارزیابی پزشکی بسیار سختگیرانه دارند.
🎓 جمعبندی:
-
میانگین مدت زمان کاری جوشکار زیر آب: 5 تا 10 سال
-
اغلب پس از آن به مشاغل فنی مرتبط ولی کمخطرتر تغییر مسیر میدهند.
-
ادامه کار تا سنین بالا ممکن است، اما تنها با سلامت عالی و تأیید پزشکی خاص.
-
دستمزد جوشکاری زیر آب یکی از بالاترین حقوقها در مشاغل صنعتی و فنی در جهان است، اما به شدت وابسته به کشور، تجربه، نوع پروژه (دریایی یا ساحلی)، عمق کار، و شرایط محیطی میباشد.
در ادامه، یک جدول مقایسهای از میانگین حقوق سالانه جوشکاران زیر آب در کشورهای مختلف (بر حسب دلار آمریکا) برای سال ۲۰۲۴ ارائه میدهم:
💰 دستمزد جوشکاران زیر آب در کشورهای مختلف (میانگین سالانه)
| کشور | حقوق تقریبی سالانه (USD) | توضیحات |
|---|---|---|
| 🇺🇸 آمریکا | $50,000 – $120,000 | بسته به تجربه؛ در پروژههای نفتی دریایی تا 200,000 دلار هم میرسد. |
| 🇨🇦 کانادا | $60,000 – $100,000 | پروژههای آتلانتیک و نفتی بسیار پردرآمد هستند. |
| 🇩🇪 آلمان | €45,000 – €75,000 (حدود $50,000 – $82,000) | پروژههای بندری، تعمیر پلها، و زیرساختهای آبی. |
| 🇳🇴 نروژ | $80,000 – $150,000 | در پروژههای نفتی دریای شمال بسیار بالا؛ یکی از بهترین بازارها. |
| 🇦🇺 استرالیا | $70,000 – $130,000 | در پروژههای نفتی، دریایی و بندری. |
| 🇬🇧 بریتانیا | £35,000 – £80,000 ($45,000 – $100,000) | در دریای شمال و پروژههای صنعتی. |
| 🇶🇦 قطر | $50,000 – $100,000 (معاف از مالیات) | پروژههای نفت و گاز، شرایط خاص آب و هوایی. |
| 🇦🇪 امارات | $45,000 – $90,000 | پروژههای بندری و پالایشگاهی؛ معمولاً بدون مالیات. |
| 🇷🇺 روسیه | $30,000 – $60,000 | پروژههای داخلی و دریای سیاه/قطبی. |
| 🇮🇳 هند | $10,000 – $25,000 | نسبتاً پایین؛ بیشتر برای کار در شرکتهای خارجی آموزش میبینند. |
📈 عوامل مؤثر بر دستمزد:
| عامل | تأثیر |
|---|---|
| ⚙️ تجربه و گواهیها | هرچه گواهی غواصی صنعتی (مانند IMCA، ADAS، DNV) معتبرتر باشد، دستمزد بیشتر است. |
| 🛢️ نوع پروژه (نفتی، نظامی، عمرانی) | پروژههای دریایی عمیق یا در سکوهای نفتی پردرآمدترین هستند. |
| ⏱️ مدت زمان حضور در آب | حقوق اغلب ساعتی محاسبه میشود و «زمان فعال در زیر آب» گرانترین است. |
| 🛡️ شرایط خطرناک (Hazard Pay) | کار در اعماق بالا، مناطق جنگی یا خطرناک، گاهی تا 2–3 برابر دستمزد پایه را شامل میشود. |
💬 نکته مهم:
در آلمان و بسیاری از کشورهای اروپایی، امنیت شغلی، مزایا و بیمهها بسیار قوی هستند، ولی ممکن است پرداخت خالص کمتر از کشورهای نفتی یا آمریکا باشد.